Wydarzenia
Marek Śmietana / Edyta Kozub / Lukas WojcickiSzpieg z krainy Głuchych [PJM]
tłumaczenie PJM
koncepcja, reżyseria i dramaturgia na podstawie historii mówionej Marka ŚmietanyLukas Wojcicki;
performance:Edyta Kozub, Marek Śmietana, Lukas Wójcicki
muzyka:Mikołaj Poncyljusz
muzyka na żywo:Mikołaj Poncyljusz, Dominik Ossowski
kostiumy, scenografia, wizualizacje:Mo Tomaszewska
światła:Grzegorz Podbiegłowski
tłumaczenie historii Marka z PJM na polski język foniczny:Weronika Szymańska-Gątarek
Osoby w wideo:Magdalena Troszczyńska, Monika Kozub, Paweł Kozub, Iain
Scott-Burdon, Anna Butkiewicz, Mateusz Molenda
Daniel Kotowski
produkcja:Instytut im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu
premiera: 26.06.2025IV Festiwal Teatru na Faktach "Atypowo", Wrocław
Spektakl muzyczny z rapem wykonywanym i śpiewanym na żywo, który opowiada o doświadczeniu osób Głuchych i słabosłyszących. Punktem wyjścia jest historia Marka Śmietany — performera, lektora polskiego języka migowego i działacza na rzecz praw Głuchych. Jego opowieść staje się pretekstem do pokazania szerszej perspektywy całej społeczności g/Głuchych.
To historia o codziennych barierach, niezrozumieniu i dyskryminacji, ale przede wszystkim o sile, solidarności, niezłomności i wspólnym działaniu. Spektakl ma formę protest-songu i łączy słowo, muzykę oraz język migowy, tworząc wielogłosową opowieść o tożsamości i prawie do własnego głosu.
***
Jest to dokumentalny esej teatralny, który traktuje komunikację jako strukturę polityczną, a nie neutralny akt wymiany informacji. Spektakl oparty na ruchu, polskim języku migowym (PJM), polskim języku fonicznym, kompozycji dźwiękowej i wizualnej zaprasza widzów do ponownego przemyślenia kwestii słyszenia – nie jako uniwersalnego stanu, lecz jako jednej z wielu kulturowych perspektyw.
Zamiast reprezentować doświadczenie osób g/Głuchych, spektakl tworzy przestrzeń, w której zakwestionowane zostają założenia świata słyszących. Translacja ujawnia niewidzialne hierarchie kształtujące uznanie, uczestnictwo i przynależność. Cisza, gest, mowa i ruch współistnieją bez przypisanych wcześniej ról, nieustannie negocjując sposób, w jaki znaczenie jest tworzone i dzielone.
Postać szpiega prowadzi widza przez ten niestabilny krajobraz. Poruszając się pomiędzy językami, ciałami i systemami percepcji, ujawnia, że komunikacja nie jest prostym przekazywaniem informacji, lecz ciągłym procesem negocjacji.
Łącząc eksperymentalną choreografię, dramaturgię wizualną i wielojęzyczną strukturę performatywną, spektakl proponuje doświadczenie angażujące całe ciało. Spektakl nie dostarcza odpowiedzi, lecz otwiera przestrzeń, w której sama komunikacja staje się przedmiotem uwagi.
Libretto spektaklu oparte jest na prywatnej historii Marka Śmietany oraz inspirowane jest fragmentami książki Anny Goc „Głusza”.



